استرس در کودکان را چگونه تشخیص دهیم ؟

استرس در کودکان

استرس در کودکان –  مجموعه ای از تنش های جسمانی یا ذهنی است که از عوامل فیزیکی ، شیمیایی و یا احساسی نشأت می گیرد

و هم به فشار های بدنی و هم به فشار ها و نگرانی های روحی _ روانی اطلاق می شود .

 

۱ – شناسائی علائم و نشانه ها

عوامل بسیاری وجود دارد که ممکن است در کودک استرس ایجاد کرده و او را مضطرب کند ،
اما تشخیص آن در کودکان به سادگی امکان پذیر نیست ،
و به هر تغییر ناگهانی در رفتار کودکان که مربوط به مراحل رشد نباشد باید توجه کرد .
همیشه تشخیص اینکه کودکان چه موقع دچار فشار روحی هستند کار ساده ای نیست ،
اما تغییرات رفتاری در کوتاه مدت می تواند نشانه هایی از وجود استرس باشد .

استرس در کودکان و بچه ها
۲ – علت ها و منشأ

گاهی اوقات ما والدین تصور می کنیم که استرس های درونی ما را ، کودکانمان به هیچ وجه ندارند .
اما واقعیت این است که کودکان نیز احساسات مربوط به خود را دارند ،
و مطابق با شرایط سنی شان احساسات متفاوتی را تجربه می کنند .
استرس یکی از علل مهم اختلالات خُلقی در بچه هاست .

استرس می تواند موجب افت تحصیلی و اختلال در ارتباط بین کودکان و اطرافیان آنها شود .
آنها هم مانند بزرگسالان استرس را احساس می کنند و چنانچه از نحوه ی برخورد با آن آگاهی نداشته باشند،
بدون شک دچار آسیب هایی خواهند شد .
عوامل گوناگونی مثل محیط خانواده ، بیماری یا مرگِ یکی از افراد خاانواده،
جدایی پدر و مادر از یکدیگر ، ترس از تاریکی و . . . وجود دارد ،
که می تواند باعث ایجاد استرس در کودکان شود حتی کودکان کم سن و سال.

استرس در کودکان !؟ چرا !؟

در حالی که کودکان نه مشغله ی کاری دارند و نه مشکل مالی، پس نگرانی آنها از کجا ناشی می شود؟
رفتن به مدرسه ، جدائی از والدین و پس از آن فشار های تحصیلی و اجتماعی،
به خصوص تطبیق دادن خود با شرایط موجود، در کودک استرس ایجاد می کند .
عواملِ مشکل سازی چون بیماری ، مرگ عزیزان یا طلاق ،
اگر به فشار های روزانه ای که کودک با آنها مواجه است ، اضافه شود استرس در او تشدید می شود .
حتی مسالمت آمیز ترین طلاق ها برای یک کودک تجربه ای دشوار است،
زیرا اصلی ترین سیستم امنیتی او یعنی خانواده دچار تغییری جدی می شود .
کودکانی که تصاویر ناراحت کننده در تلویزیون تماشا می کنند
و یا اخبار مربوط به بلایای طبیعی ، جنگ یا تروریسم را می شنوند
ممکن است نگران امنیت خود یا افراد مورد علاقه ی خود شوند .

مهم ترین عوامل استرس زا در زندگی کودکان عبارتند از :

تأثیر تلویزیون و اینترنت

در حال حاضر همه ی بچه ها خواه یا ناخواه در معرض برنامه هایی در تلویزیون و اینترنت هستند
که محتوای غالب آنها برای بزرگسالان تهیه شده و برای بچه ها مناسب نیستند .
فیلم های خشونت بار و بازی های نا مناسب کامپیوتری
از علل مهم وارد شدن استرس به روح و روان بچه هاست .

فشار های خانوادگی

جدایی پدر و مادر ، بیکاری والدین و بیماری آنها روح ظریف کودک را متأثر کرده
و موجب بروز استرس در کودکان می شود .
خانه محلی برای آرامش کودک است اما خانه ای که در آن بچه هر روز شاهد مشاجرات و نزاع والدین باشد
از علل مهم وارد شدن استرس به او است .

استرس در کودکان و فرزندان

برنامه های تحصیلی و امتحانات

وسواس اولیاء مدرسه و والدین به امتحانات مکرر بچه ها ،
موجب اعمال استرس بسیار زیادی بر آنها می شود .
برنامه ی زندگی خیلی از بچه ها بسیار شلوغ و با محدودیت زمانی است .
غیر از مدرسه خیلی از بچه ها باید در کلاس های فوق العاده ، ورزشی و یا هنری هم شرکت کنند .
رفت و آمد های شهری ،ترافیک و نیاز به برنامه ریزی دقیق برای حضور در آنها ،
می تواند فشار و استرس زیادی را به بچه ها وارد کند .
سال ها قبل کودکستان جایی فقط برای بازی کودکان بود
ولی امروزه به آنها تکالیفی داده می شود که گاهی فشار های استرسی زیادی را به بچه ها وارد می کند .

تأثیر دوستان و همسالان

بجز آزار و اذیتی که در مدرسه توسط همکلاسی ها ممکن است بچه ها را تهدید کند ،
ارتباط با شبکه های اجتماعی و تأثیرات آنها از طریق گروه همسالان هم
از تهدید های جدید در محیط وب است .

نقش سلامت جسمی

تغذیه و خواب نا کافی موجب بروز استرس و افت تحصیلی است .
غالب بچه ها امروزه خواب کافی ندارند و از علل مهم آن وجود تلویزیون یا موبایل است
که حتی در اتاق خواب هم آنها را رها نمی کند .
تغذیه ی نادرست و نا منظم و استفاده بیش از حد از غذا های آماده نیز،
مشکلات زیادی همچون چاقی و افزایش استرس را در پی دارد .
بیماری های مزمنی مانند آسم ، چاقی مفرط یا بیش فعالی
تعداد زیادی از بچه ها را درگیر کرده است ،
همچنین بیماریهای مزمن دیگری که با پیشرفت دانش پزشکی ، کنترل شده اند و نه درمان ،
می توانند منشأ استرس باشند .

چگونه به کودک کمک کنیم؟

برای کمک به کودک، ابتدا باید به استرس های اخیر او توجه کنید ،
ببینید ناراحتی و نگرانی کودک در نتیجه ی چه چیزی بوده است ،
رفتن به مدرسه ی جدید ، متولد شدن خواهر یا برادر کوچکتر و یا مسائل دیگر …
سپس با آگاهی شیوه ی برخورد مناسب را انتخاب نمائید .

لطفا در صورت مفید بودن مطالب جهت استفاده ی دوستان و کمک به ما
و دیگران مطلب را با کلیک روی آیکون های اجتماعی به اشتراک بگذارید.

 

گردآوری : مریم ایراندوست
گروه آموزشی پژوهشی تا بیکران

منابع
www.iranorthoped.ir
www.hidoctor.ir
www.seemorgh.com